Белорусский язык и литература. 7 класс

Заданні другога этапу абласной алімпіяды навучэнцаў 4-9 класаў

па вучэбных прадметах “Беларуская мов”, “Беларуская літаратура”

2023/2024 навучальны год

VІІ клас

Заданні	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	Усяго
Макс. кол-ць балаў	10	5	6	5	5	5	4	9	6	5	60
Колькасць набран. балаў
Подпіс члена журы, які правяраў заданне

Табліца запаўняецца членамі журы па выніках праверкі.

Паважаныя ўдзельнікі алімпіяды! Заданні выконваюцца ручкай у бланках заданняў. На выкананне заданняў адводзіцца 2 гадзіны. Жадаем Вам поспехаў!

Заданне 1. Перакладзіце на беларускую мову.

Из-за поворота железной дороги выскочил окутанный чёрным дымом поезд. 2.Душная густая пыль облаком встаёт из-под колёс. 3. Грозы по-над степью ходят чередою. 4. В течение дня никто не видел Герасима. 5. В одном из углов из года в год стояла кадушка с мочёными яблоками.

_____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Заданне 2. Запішыце, як вымаўляюцца выдзеленыя спалучэнні зычных.

КаCЬба - [________], доЖДЖ- [________], завеЗЦі - [________], ліЧБы - [________], ноСЬБіт - [________], пытаеШСя - [________], грамаДСКі - [________], фуТБол - [________], Сшытак - [________], перавоЗЧык - [________].

Заданне 3. Складзіце сказы так, каб у адным выпадку прыведзеныя словы былі дзеепрыметнікамі, у другіх – назоўнікамі.

Узор.Паранены.1.Паранены ў руку салдат акрыяў.Параненых адправілі ў шпіталь.

1. Затрыманы

2. Забыты

3. Узнагароджаны

Заданне 4. Запішыце прыслоўі, раскрываючы дужкі.

Лезці (на) пралом, (на) вякі захаваць, крыкнуць (на) уздагон, (на) жаль забыўся, апусціцца (у) глыб, (у) высь блакітную, (па) сапраўднаму, (абы) куды, (што) дзень, расказваць (на) перабой, (на) супраць акна, было не (да) смеху, рынуцца (на) прасткі; (міма) волі спыніцца, жыць тут (з, с) (прад) веку, ісці (па) старэчы, рухацца (па) волі, чуваць раз (по) раз, (як) раз сёння.

Заданне 5. Устанавіце адпаведнасць паміж беларускімі і рускімі фразеалагізмамі. Адказ запішыце.

1. як пшаніцу прадаўшы;	А. взять в толк;
2. плёткі строй цёткі;	Б. козёл отпущения;
3. дабраць розуму;	В. в два счёта;
4. абое рабое;	Г. без задних ног;
5. асёл маляваны;	Д. проще пареной репы;
6. з жабіны прыгаршчы;	Е. два сапога пара;
7. у адзін момант;	Ж. кот наплакал;
8. як абаранак з’есці;	З. бабушкины сказки;
9. як вымецена;	И. в кои-то веки;
10. рады ў гады.	К. хоть шаром покати.

1___2___3___4___5___6___7___8___9___10___

Заданне 6. Укажыце слова, ад якога ўтварыўся дзеяслоў, і вызначце спосаб утварэння.

Узор:Сейбіт – сеяць;(суфіксальны)

Заснежыў - ______________________________________(_____________________)
Перайсці - ______________________________________(_____________________)
Хмарыўся - _____________________________________(_____________________)
Затанцавалі - ____________________________________(_____________________)
Выстудзіў - _____________________________________(_____________________)

Заданне 7. Выпішыце словазлучэнні з памылкамі і выпраўце іх.

1) Ажаніцца з ёй; 2) хварэць запаленнем лёгкіх; 3) пайсці па ягады; 4) дзякаваць сябру; 5) спатыкнуцца на пень; 6) чытаць самому сабе; 7) паехаць на млын; 8) клапаціцца пра дзяцей; 9) пайсці па бацьку; 10) хадзіць па вуліцам.

Заданне 8. Запоўніце табліцу.

Урывак з твора	Герой	Аўтар	Назва
Ён нарадзіўся ў гэтакі ж, як сёння, ветраны восеньскі дзень – маленькі крыклівы хлопчык. Бацька толькі што перахварэў на тыф, ужо ўзняўся, хадзіў, але быў яшчэ кволы і слабы. Першы сынок стаў вялікай уцехай у гэтай крайняй у вёсцы хаціне.
Невыдумная світка – убор на плячах, Барада, як снег белы – такая, Незвычайны агонь у задумных вачах, На каленях ляглі гуслі-баі.
Бедны хлопчык быў загнаны, У бацькоў нялюбы сын, Бо відочныя заганы І меў толькі ён адзін.

Заданне 9. Вызначце вершаваны памер прыведзенага радка з паэмы Янкі Купалы “Курган”. Запішыце схемы іншых двух- і трохскладовых стоп, іх назвы.

Паміж пустак, балот беларускай зямлі…

Вершаваны памер: ___________________________________________________________

Двухскладовыя стопы: _______________________________________________________ __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Трохскладовыя стопы: _______________________________________________________ _______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Заданне 10. Пададзены прозвішчы беларускіх пісьменнікаў, замест пропускаў запішыце іх імёны.

____________________________ Багдановіч, ___________________________Барадулін, _____________________________ Броўка, _______________________________ Быкаў, _____________________________ Гілевіч, ________________________________ Дудараў, _____________________________ Караткевіч, _____________________________Колас, ______________________________Купала, _________________________________ Танк.