Заданні другога этапу абласной алімпіяды навучэнцаў 4-9 класаў

па вучэбных прадметах “Беларуская мова”, “Беларуская літаратура”

2023/2024 навучальны год

VІ клас

Табліца запаўняецца членамі журы па выніках праверкі.

Паважаныя ўдзельнікі алімпіяды! Заданні выконваюцца ручкай у бланках заданняў. На выкананне заданняў адводзіцца 1,5 гадзіны. Жадаем Вам поспехаў!

Заданне 1. Перакладзіце тэкст на беларускую мову. Запішыце пераклад. Прыдумайце і запішыце загаловак.                                        

  В сентябре устанавливается удивительная погода. Утром выпадает на траву белый иней. Каждая травинка, соломинка, паутинка, каждый листок – всё обсыпано инеем. Но пригреет солнце, и там, где хрустел заморозок, появляются россыпи росы. Всё в природе дышит свежестью.

___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Заданне 2. Устаўце прапушчаныя літары ў словах.

Ж__тон,  інт__рэс,  лат__рэя,  лід__р, літ__ратура,  орд__н,  прац__дура, пр__стыж,  р__візія, р__монт, антр__соль, Піт__р, гард__роб, шніц__ль, гр__моты, поч__рк, Юпіт__р, тр__вога, ч__мадан, сальфеджы__.

Заданне 3. Вызначце і ў дужках запішыце, колькі зычных мяккіх гукаў у кожным слове.

Аб’ехаць (___________), ёсць (___________),  жыццё (___________), збіраць (___________),  звесці (___________), звінець (___________), злезці (___________),  зняць (___________), лесвіца (___________), паспець (___________), свісцячы (___________), старасць (___________).

Заданне 4. Запішыце значэнне фразеалагізмаў адным словам:

Варушыць галавой – ______________________________________, часаць языком – ________________________________________, кату па пяту – ______________________ __________________, як на пажар – ___________________________________________, непачаты край – __________________________________, блізкі свет – _______________ ____________________________, цюцелька ў цюцельку – _________________________ __________________, упасці ў вока – ___________________________________________.

Заданне 5. Пастаўце  назоўнікі ў форму роднага склону, запішыце патрэбны канчатак.

Поспех___, сцэнарый____, штаб___, атрад___, інфаркт___, вакзал___, дождж___, вечар___, момант___, тэніс___, ячмень__, каваль___.

Заданне 6. Запішыце, як утварыліся прыведзеныя словы. Вызначце род складанаскарочаных слоў.                                                                             

Узор: спортклуб (м.р) – спартыўны + клуб

Фізкультура (________) – _________________________________________________

МАЗ (________) – _______________________________________________________

Камбат (_________) – ____________________________________________________

БДУ (___________) – _____________________________________________________

Педвучылішча (_________) – ______________________________________________

Заданне 7. Выберыце з дужак правільны варыянт напісання слова. Закрэсліце літару, якая не адпавядае напісанню слова, дзе неабходна, пастаўце двукоссе.

Жыхары горада (М/м)інска, сустрэча з (М/м)інчанамі, спыніцца ў гасцініцы (М/м)інск, (Т/т)аццяніна сукенка, паэма (Н/н)арач, аповесць (С/с)івая легенда, (Б/б)еларускі фальклор, (Г/г)омельскія вуліцы.

Заданне 8. Падкрэсліце творы, якія адносяцца да літаратурных. Побач літаратурнымі творамі запішыце, хто з’яўляецца аўтарам.

1.“Разумная дачка” – _____________________________________________________

2.“Музыкі” – ____________________________________________________________

3.“Вужыная карона” – ___________________________________________________

4.“Лёгкі хлеб” – ________________________________________________________

5.“Залаты птах” – _______________________________________________________

6.“Вадзянік” – __________________________________________________________

7.“Крыніца” – __________________________________________________________

8.“Нарач” – ____________________________________________________________

9.“Нямоглы бацька” – ___________________________________________________

Заданне 9. Запоўніце табліцу.                                                  

10. Вызначце сродкі мастацкай выразнасці (тропы).
11. Мастацкае азначэнне, якое стварае ў чытача вобраз чалавека, прадмета, з’явы і выклікае эмацыянальнае стаўленне – ___________________________________________.
12. Наданне нежывым прадметам ці з’явам прыроды ўласцівасцей жывых істот – ____________________________________________________________________________
13. Моцнае перабольшванне ўласцівасцей, якасцей прадмета або з’явы з мэтай большай мастацкай выразнасці – _______________________________________________.
14. Іншасказанне; карціна або вобраз, якія маюць пераносны, прыхаваны сэнс: хітры чалавек малюецца ў вобразе лісы; злосны, нелюдзімы, прагны, жорсткі – у вобразе ваўка і інш. – _____________________________________________________________________.